GLAREUM.NET›Rozdział 1›Podstawy

1.3 Płukane czy niepłukane

Płukanie wypłukuje pyły: muł, glinę i pył skalny drobniejsze niż 0,063 mm. Do jednych prac trzeba je usunąć. Do innych muszą zostać.

Dwa słoiki z piaskiem wstrząśniętym z wodą i odstawionym do opadnięcia. Nad piaskiem płukanym jest czysta woda. Na piasku niepłukanym leży warstwa mułu i gliny, a woda jest mętna. Płukany Niepłukany Mętna woda drobna glina wciąż w zawiesinie Muł i glina pyły opadają na końcu Piasek
Test słoikowy opisany w krokach poniżej. Pyły opadają najwolniej, więc tworzą warstwę na wierzchu piasku.
Płukane i niepłukane kruszywo tej samej frakcji obok siebie
To samo kruszywo 8/16 mm płukane (z lewej) i niepłukane (z prawej). Glina i pył oblepiają kamienie i leżą luzem wokół nich. Ilustracja

W skrócie

Płukane
Pyły wypłukane. Czyste ziarna z otwartymi pustkami między nimi.
Niepłukane
Takie, jak wydobyte lub pokruszone, z pyłami.
Wymaga płukanego
Beton, zaprawa, tynk, jastrych, drenaż, przerwa kapilarna, warstwy przepuszczalne.
Wymaga pyłów
Podbudowy, dolne warstwy podbudowy, zagęszczone nawierzchnie żwirowe, nasypy konstrukcyjne.

Dlaczego to ważne

Bez pyłów

Pyły oblepiają ziarna i osłabiają przyczepność zaczynu cementowego do kruszywa, a ich nadmiar zwiększa ilość wody potrzebnej w mieszance. W drenażu pyły zatykają pustki, przez które ma płynąć woda.

Z pyłami

Podbudowa musi się zagęścić w szczelną, zwartą warstwę. Kruszywo z pyłami z kruszenia dobrze się zagęszcza. Płukany czysty kamień nie zagęści się szczelnie.

Co znaczy „czyste” pyły wagowo

MateriałPyłyŹródło
Piasek do betonu na posadzki i inne powierzchnie narażone na ścieranienajwyżej 3 %ASTM C33
Piasek do innego betonunajwyżej 5 %ASTM C33
Kruszywo grube do betonunajwyżej 1 %, lub 1,5 %, jeśli bez glinyASTM C33; EN 12620 kategoria f1,5 lub f4
Kruszywo drenażowe, przerwa kapilarnaPłukane, jak najmniej pyłówZob. rozdział 6
Podbudowy i nasypy (0/16, 0/31,5)Pyły są potrzebne. Każda mieszanka ma kategorię górnej granicy od 3 % do 15 %EN 13285

Krok po kroku: test słoikowy piasku

  1. 1

    Wsyp 50 mm piasku do szklanego słoika o prostych ściankach.

    Wystarczy szklany słoik o pojemności ok. litra.

    Piasek w słoiku
  2. 2

    Dolej wody do pełna i mocno wstrząśnij.

    Potrząsaj, aż cały piasek będzie w ruchu, a woda zmętnieje.

    Wstrząsanie słoikiem
  3. 3

    Postaw słoik na równej powierzchni na 4–8 godzin.

    Grubszy piasek opada pierwszy. Pyły opadają na końcu i tworzą warstwę na wierzchu.

    Słoik po opadnięciu osadu
  4. 4

    Obejrzyj warstwę na wierzchu piasku.

    Jeden z rządowych poradników terenowych odrzuca piasek filtracyjny, jeśli na 50 mm piasku leży więcej niż 3 mm pyłów. Traktuj tę granicę jako sygnał ostrzegawczy także dla piasku do betonu i zapraw, a w razie wątpliwości poproś o laboratoryjny wynik zawartości pyłów.

    Strzałka wskazuje warstwę mułu
Dane techniczne

Pyły nieszkodliwe i szkodliwe

Pył skalny z kruszenia („dust of fracture”) szkodzi mniej niż glina, dlatego ASTM C33 dopuszcza więcej pyłów, gdy nie zawierają gliny ani łupku. EN 12620 uznaje pyły w piasku za nieszkodliwe, gdy jest ich mniej niż 3 % albo gdy wynik badania wskaźnika piaskowego (EN 933-8) lub badania błękitem metylenowym (EN 933-9) jest pozytywny.

Piasek łamany

Dla piasku łamanego, którego pyły to pył skalny bez gliny, ASTM C33 podnosi granice dla piasku z 3 % i 5 % do 5 % i 7 %.

Ziemia urodzajna i korzenie

Substancje organiczne, np. torf, próchnica i organiczna glina, opóźniają wiązanie i twardnienie betonu. EN 12620 odsyła do badania według EN 1744-1. Nie dopuszczaj ziemi urodzajnej do żadnego materiału z tego poradnika.

Sól

EN 206 ogranicza zawartość chlorków w % masy cementu: 1,0 % w betonie bez stali, 0,2 % lub 0,4 % w betonie zbrojonym i 0,1 % lub 0,2 % w betonie sprężonym. Chlorki w kruszywie bada się według EN 1744-1.

Źródła

  1. ASTM C33-03 Concrete aggregates: materiał drobniejszy niż 75 µm, piasek najwyżej 3 % (ścieranie) i 5 % (pozostałe), 5 % i 7 % dla piasku łamanego z pyłami bez gliny; kruszywo grube 1 %, 1,5 %, jeśli bez gliny i łupku
  2. EN 12620:2002+A1:2008 Aggregates for concrete: pyły = materiał przechodzący przez sito 0,063 mm; tablica 11, kategorie f1,5 i f4; załącznik D, kiedy pyły są nieszkodliwe; EN 1744-1 dla chlorków i próchnicy
  3. EN 13285 Unbound mixtures: specifications (EVS): kategorie maksymalnej zawartości pyłów (UF), np. UF5, UF9 i UF12. Zob. też Highway specification Series 800 (National Highways), tablica 8/1: UF9 lub UF12 dla dolnej warstwy podbudowy 0/31,5 typu 1, UF5 dla mieszanki 0/40 o otwartym uziarnieniu
  4. ACI Education Bulletin E1-07: otoczki pyłowe osłabiają przyczepność; nadmiar pyłów zwiększa zapotrzebowanie na wodę; zanieczyszczenia organiczne opóźniają wiązanie
  5. Austroads AGPT04C: piasek z brzegów mórz i ujść rzek może zawierać dużo soli, która może powodować korozję zbrojenia
  6. NCDOT research report 1998-06: pył kamienny a aktywne pyły ilaste
  7. Silva, de Brito, Neves and Dhir (2015), Prediction of chloride ion penetration of recycled aggregate concrete, Materials Research 18(2): granice chlorków według EN 206 w % masy cementu, 1,0 % bez stali, 0,2 % lub 0,4 % ze zbrojeniem, 0,1 % lub 0,2 % w betonie sprężonym
  8. Manitoba government, jar test field guide for sand: 2 in piasku w słoiku o pojemności kwarty, odstawić na 4–8 godzin, warstwa pyłów najwyżej ⅛ in
  9. Washington State Department of Ecology: żwir z pyłami z kruszenia się zagęszcza; płukany kamień „will not tightly compact” (nie zagęszcza się szczelnie)

Granica w teście słoikowym pochodzi z poradnika dla piasku filtracyjnego, nie piasku do betonu. Służy tu tylko jako sygnał ostrzegawczy.

Punkt 1.3 Znajdź te materiały w pobliżu →

GLAREUM.NET · Aggregate Handbook