1 Podstawy
Każda praca w tym poradniku podaje frakcję, kształt ziaren i to, czy kruszywo jest płukane. Te pięć krótkich stron wyjaśnia, co oznaczają te pojęcia i ile materiału zamówić.
- 1.1Jak czytać frakcjęCo znaczą 0/4 i 8/16 i dlaczego frakcja zaczynająca się od 0 zawiera pyły, a 4/8 nie.
- 1.2Łamane czy otoczoneKruszywo łamane klinuje się pod obciążeniem. Otoczone łatwo się przesypuje, dobrze układa i przepuszcza wodę.
- 1.3Płukane czy niepłukaneBeton, zaprawa i drenaż wymagają kruszywa bez pyłów. Podbudowy i nasypy potrzebują pyłów.
- 1.4Jak zamówić właściwą ilośćPowierzchnia × grubość, plus to, co warstwa traci przy zagęszczaniu, przeliczone na tony. Z kalkulatorem.
- 1.5Nazwy frakcji na świecieFrakcje EN, zaokrąglone oznaczenia, amerykańskie numery frakcji i nazwy calowe w jednej tabeli.
Trzy pytania przed zamówieniem
| Pytanie | Możliwości | Krótka odpowiedź |
|---|---|---|
| Jaka frakcja? | 0/4, 8/16, 0/31,5 … | Największe ziarno musi zmieścić się w warstwie: najwyżej ok. ⅓ jej grubości. Zob. 1.1. |
| Łamane czy otoczone? | Łamane, otoczone | Łamane wszędzie tam, gdzie warstwa przenosi obciążenie. Otoczone tam, gdzie materiał ma się łatwo układać. W betonie i drenażu sprawdzą się oba. Zob. 1.2. |
| Płukane czy nie? | Płukane, z pyłami | Płukane do betonu, zapraw i drenażu. Z pyłami do podbudów i nasypów, które trzeba zagęścić. Zob. 1.3. |
Pojęcia używane w tym poradniku
| Pojęcie | Znaczenie |
|---|---|
| Kruszywo | Piasek, żwir i kamień łamany używane w budownictwie. |
| Frakcja | Dwie liczby w mm: najmniejsze i największe sito, zapisywane d/D. Frakcja 8/16 przechodzi przez sito 16 mm i zostaje na sicie 8 mm. |
| Piasek | Kruszywo drobne: wszystko do 4 mm, od 0. Na przykład 0/2 lub 0/4. |
| Kruszywo grube | Największe ziarno 4 mm lub więcej, najmniejsze 2 mm lub więcej. Na przykład 4/8 lub 16/31,5. |
| Kruszywo o uziarnieniu ciągłym | Piasek i kamień razem, od 0 do 45 mm. Na przykład 0/16. |
| Pyły | Ziarna tak drobne, że przechodzą przez sito 0,063 mm: muł, glina i pył skalny. Normy amerykańskie przyjmują 0,075 mm. |
| Dobrze uziarnione | Ziarna od małych do dużych, więc małe wypełniają pustki między dużymi. Zagęszcza się szczelnie. |
| Jednofrakcyjne | Wąska frakcja, np. 8/16, z otwartymi pustkami między kamieniami. Przepuszcza wodę. |
| Łamane | Skała z kamieniołomu, odstrzelona i pokruszona w kruszarce. Ziarna ostrokrawędziste. |
| Otoczone | Naturalny żwir i piasek, obtoczone podczas transportu przez rzeki lub wody z topniejących lodowców. Wydobywane ze złóż rzecznych, polodowcowych, plażowych i z dna morza. |
| Płukane | Przepłukane wodą, aby usunąć pyły. |
| Zagęszczanie | Ubijanie warstwy zagęszczarką płytową lub walcem, aby ziarna ułożyły się ciaśniej. |
| Gęstość nasypowa | Masa na jednostkę objętości pryzmy lub warstwy, w t/m³. Inna luzem, inna po zagęszczeniu. Zob. 1.4. |
Dlaczego podstawy są ważne
Frakcja, kształt ziaren i płukanie decydują o tym, jak zachowuje się materiał: czy się zagęszcza, czy przepuszcza wodę, czy wiąże z cementem. Dlatego każda strona w rozdziałach od 2 do 9 podaje wszystkie trzy.
Definicje z EN 12620 (frakcje, pyły, piasek, kruszywo grube, kruszywo o uziarnieniu ciągłym) i raportu USGS o kruszywach naturalnych (łamane i otoczone). Każda strona ma własną listę źródeł.
Rozdział 1
Znajdź te materiały w pobliżu →
GLAREUM.NET · Aggregate Handbook