8.2 Ścieżka z mieszanki wiążącej
Kruszywo łamane z pozostawioną frakcją drobną i odrobiną gliny, układane wilgotne i zagęszczane, aż stwardnieje. Klasyczna ścieżka ogrodów pałacowych i parków, wystarczająco twarda dla wózków inwalidzkich.
W skrócie
- Trudność
- 2 z 4
- Czas
- 1–2 dni na 10 m ścieżki
- Narzędzia
- Szpadel, taczka, grabie, zagęszczarka płytowa lub walec, wąż ze zraszaczem, sznurek, łata 3 m
- Warstwy
-
- 1 Podbudowa
- 2 Nawierzchnia wiążąca
Czego potrzebujesz na m²
| Materiał | Frakcja | Rodzaj | Ilość |
|---|---|---|---|
| Podbudowa | 0/31,5 mm | Kruszywo łamane z frakcją drobną, 100 mm (3.1) | 230 kg |
| Nawierzchnia | 0/8 lub 0/11 mm | Mieszanka wiążąca: 8–12 % frakcji drobnej z odrobiną gliny, 50 mm | 100 kg |
| Woda | – | Do wilgotności ok. 9 % | ok. 5 litrów |
Dlaczego 50 mm na podbudowie albo 100 mm bez niej?
Na podbudowie z kruszywa łamanego. Typowa konstrukcja ścieżki ogrodowej lub parkowej: podbudowa przenosi obciążenie, warstwa wiążąca jest warstwą ścieralną. W duńskich próbach stosowano 5 cm; dawna duńska praktyka to co najmniej 4 cm.
Sama, na twardym, dobrze odwodnionym gruncie. To samo kruszywo pełni obie funkcje. Wytyczne uniwersyteckie wymagają co najmniej 5 cm, a najlepiej 10 cm lub więcej, gdy układa się ją bezpośrednio na gruncie.
Co sprawia, że wiąże uziarnienie
Mieszanka wiążąca to kruszywo łamane, które zachowuje frakcję drobną i niewielką ilość gliny. Po zagęszczeniu w stanie wilgotnym drobne ziarna i glina wypełniają pustki i sklejają kamienie; po wyschnięciu nawierzchnia twardnieje. Za mało drobnego materiału, a nawierzchnia rozpada się na luźne kamyki i pył. Za dużo gliny, a po deszczu zamienia się w błoto. Poniższe uziarnienie Uniwersytet Kopenhaski określa dla ścieżek pałacowych i parkowych w Danii.
| Sito, mm | Przechodzi, % |
|---|---|
| 11,2 | 100 |
| 8 | 97–100 |
| 4 | 72–82 |
| 2 | 52–64 |
| 1 | 40–47 |
| 0,5 | 28–34 |
| 0,25 | 18–23 |
| 0,125 | 12–15 |
| 0,063 | 8–12 |
W Wielkiej Brytanii nazywana hoggin lub binding gravel, w Szkocji whin dust, w Danii lergrus lub slotsgrus, w USA crusher fines (8.3). Nazwy się różnią; pytaj o uziarnienie: kruszywo łamane od 0/8 do 0/11 z frakcją drobną i odrobiną gliny, niepłukane.
Krok po kroku
-
1
Wykop koryto i wyprofiluj dno pod docelowy spadek.
Zdejmij całą ziemię urodzajną. Nadaj dnu wykopu to samo wybrzuszenie lub spadek boczny co gotowej ścieżce, 2,5–4 %, żeby woda, która się dostanie, mogła odpłynąć.
Wyprofilowane koryto -
2
Wykonaj krawędzie.
Albo poprowadź podbudowę szerzej niż nawierzchnię i przykryj jej brzeg darnią, albo osadź obrzeże stalowe lub plastikowe (8.5). Nawierzchnia kończy się równo z obrzeżem lub tuż nad nim, nigdy poniżej.
Krawędź ścieżki -
3
Rozłóż i zagęść podbudowę.
100 mm kruszywa łamanego 0/31,5, zagęszczonego, jak pod ścieżkę przy tarasie (3.1).
Zagęszczanie podbudowy Ilustracja -
4
Zwilż kruszywo do ok. 9 %.
Zwykle przyjeżdża za suche. Dodaj ok. 1 litr wody na m² na każde 5 cm warstwy i każdy procent brakującej wilgotności, i przerzuć je. Ściśnięta garść powinna trzymać się w całości, a woda nie powinna z niej wyciekać.
Ściśnięta garść -
5
Rozłóż je o 20 % grubiej niż gotowa warstwa.
Na 50 mm po zagęszczeniu rozłóż 60 mm. Rozgrab do sznurka, z wybrzuszeniem lub spadkiem.
Grabienie do sznurka -
6
Mocno zagęść.
Zagęszczarka płytowa 400 kg potrzebuje ok. 2 przejść na warstwę 5 cm i 4 na 10 cm. Lekka zagęszczarka z wypożyczalni potrzebuje więcej. Sprawdź łatą 3 m: żadna szczelina nie większa niż 10 mm.
Gotowe wybrzuszenie -
7
Pozwól jej wyschnąć i stwardnieć.
Wiąże w miarę wysychania. Nie wjeżdżaj ciężkimi kołami, dopóki nie stwardnieje.
Związana nawierzchnia -
8
Utrzymuj ją w formie.
Liście zgrabiaj; nie używaj dmuchawy ani zamiatarki ssącej. Dziury wypełniaj tym samym kruszywem, z lekkim nadmiarem, i zagęszczaj. Gdy zaczynają wystawać kamienie, dodaj cienką warstwę ścieralną z tego samego kruszywa. Zimą odgarniaj śnieg i zamiast soli posypuj grysem 2–3 mm.
Wypełnianie dziury
Dane techniczne
| Warstwa | Frakcja | Grubość | Jak |
|---|---|---|---|
| 1 Podbudowa | 0/31,5 mm | 100 mm | Kruszywo łamane z frakcją drobną, zagęszczone (3.1). Sustrans: 100–150 mm pod nawierzchniami wiążącymi. |
| 2 Nawierzchnia | 0/8 mm / 0/11 mm | 50 mm | 8–12 % przechodzi przez sito 0,063 mm, zagęszczana wilgotna. Rozłóż o 20 % grubiej. |
| 2 Nawierzchnia bez podbudowy | 0/8 mm / 0/11 mm | 100 mm | Tylko na twardym, dobrze odwodnionym gruncie. |
| 2 Whin dust (Szkocja) | od pyłu do 4–6 mm | ok. 25 mm | Na 100 mm Type 1 (0/31,5). Nie przepuszcza swobodnie wody. |
| Spadek | – | 2,5–4 % | Wybrzuszenie lub spadek boczny. Dno wykopu dostaje ten sam spadek. |
Frakcja drobna i glina
Specyfikacja kopenhaska: 8–12 % przechodzi przez sito 0,063 mm, z czego 10–30 % to glina (drobniejsza niż 0,002 mm); nieplastyczna; najwyżej 20 % ziaren otoczonych. Starsze duńskie normy krajobrazowe wymagały żwiru gliniastego 0/8 z 10–20 % poniżej 0,075 mm, a norweskie badanie wskazało ok. 12 % gliny i pyłu jako ideał (7–23 %). Amerykańskie wytyczne dla szlaków wymagają 6–15 % frakcji drobnej w crusher fines.
Woda i zagęszczanie
Najlepsza wilgotność ok. 9 %. Zagęszczenie do co najmniej 95 % gęstości odniesienia (ok. 2,06–2,07 t/m³), w żadnym punkcie poniżej 92 %. Przejścia zagęszczarki 400 kg: 2 (5 cm), 4 (10 cm), 7 (15–20 cm). Rozłóż o 20 % grubiej: 6 cm luzem na 5 cm po zagęszczeniu.
Spadki
Duńskie wytyczne podają 25–40 ‰ (2,5–4 %), z podłożem wyprofilowanym na ten sam spadek. W próbie we Frederiksberg Have zastosowano paraboliczne wybrzuszenie z 25 ‰ na każdą stronę, ±1 cm.
Whin dust
W Szkocji typową nawierzchnią ścieżek jest pył bazaltowy (whin dust) lub granitowy, ok. 25 mm na podbudowie. Whin dust nie przepuszcza swobodnie wody, więc wysadziny mrozowe i ulewy mogą zamienić go w papkę; pył granitowy odwadnia się lepiej.
Źródła
- University of Copenhagen, Department of Geosciences and Natural Resource Management (IGN): specification for a self-binding path gravel: uziarnienie 0/11,2 mm z 8–12 % przechodzącymi przez sito 0,063 mm, glina 10–30 % frakcji drobnej, nieplastyczna, najwyżej 20 % ziaren okrągłych; na gruncie co najmniej 5 cm, najlepiej 10 cm lub więcej; spadek zwykle 25 ‰; najlepsza wilgotność ok. 9 %; opracowana w 2002 r. dla ścieżek Frederiksberg Have
- University of Copenhagen (Skov & Landskab), construction guide for self-binding gravel (2013): rozłóż o 20 % grubiej (5 cm po zagęszczeniu → 6 cm); 1 litr wody na m² na 5 cm na punkt procentowy; zagęszczenie 95 %, nigdzie poniżej 92 %; liczba przejść według maszyny i warstwy; spadek 25–40 ‰ z podłożem wyprofilowanym tak samo
- University of Copenhagen, maintenance guide for self-binding gravel (2013): zgrabiaj liście, bez zamiatarek ssących i dmuchaw; dziury wypełniaj z nadmiarem i ponownie zagęszczaj; w razie potrzeby dodaj warstwę ścieralną; bez soli, posypuj grysem 2–3 mm; nawierzchnia nieco wyżej niż teren obok
- Danish Palaces and Properties Agency (Slots- og Ejendomsstyrelsen) with the University of Copenhagen, Opbygning af befæstelser: gravel paths in Frederiksberg Have (2003): nawierzchnie próbne 5 cm na podbudowie, 10 cm jako jedna warstwa; historycznie co najmniej 4 cm; starsza norma: żwir gliniasty 0/8 z 10–20 % poniżej 0,075 mm; norweski ideał ok. 12 % gliny i pyłu (7–23 %); paraboliczne wybrzuszenie 25 ‰; najwyżej 10 mm pod łatą 3 m
- Paths for All and Scottish Natural Heritage, Lowland Path Construction Guide (2019): nawierzchnie niezwiązane mają “particle sizes range from 4mm, 5mm or 6mm to dust” (czyli: ziarna od 4, 5 lub 6 mm do pyłu); whin dust “usually about 25mm thick” (czyli: zwykle ok. 25 mm grubości); “as whin dust is not free draining, frost heave and heavy rain can turn the surface to mush” (czyli: ponieważ whin dust nie przepuszcza swobodnie wody, wysadziny mrozowe i ulewy mogą zamienić nawierzchnię w papkę); nawierzchnie niezwiązane są “very susceptible to being washed out by water” (czyli: bardzo podatne na wypłukiwanie przez wodę); podpieraj krawędzie
- Scottish Government, Rural Payments and Services: New path, unbound surface (2015): 100 mm podbudowy Type 1 i “25 millimetre depth whinstone or granite dust surfacing, compacted / rolled” (czyli: 25 mm nawierzchni z pyłu bazaltowego lub granitowego, zagęszczonej lub wałowanej)
- Sustrans (charity), Cycle path surface options, Technical Information Note 8 (2012): hoggin jest “composed of a well graded mixture of gravel, sand and clay” (czyli: dobrze uziarnioną mieszanką żwiru, piasku i gliny); nawierzchnie wiążące wymagają “a 100 – 150mm thick aggregate base” (czyli: podbudowy z kruszywa grubości 100–150 mm), układa się je wilgotne i zagęszcza walcem lub płytą wibracyjną, a na stromych spadkach sprawdzają się słabo
- Building crusher fines trails (L. Bachensky, USDA Forest Service, via American Trails, 2019): crusher fines z 6–15 % frakcji drobnej; spadki powyżej 5 % tylko tam, gdzie to konieczne, nigdy ponad 8 %; łaty z kruszywa z tego samego źródła
- FHWA-RD-97-148, Granular base: kruszywa naturalne ważą po wbudowaniu ok. 2,0–2,3 t/m³
Ilości: nawierzchnia przy ok. 2,0 t/m³ (95 % gęstości odniesienia 2,06–2,07 t/m³ z wytycznych kopenhaskich), więc 50 mm to ok. 100 kg na m²; podbudowa przy 2,3 t/m³ jak w 7.3. Ilość wody w tabeli „Czego potrzebujesz” dotyczy 50 mm kruszywa zbyt suchego o ok. 5 %. Bez strat; zamów trochę więcej. Uniwersytet Kopenhaski ma znak towarowy na jeden duński produkt tego rodzaju; ta strona używa jego opublikowanego uziarnienia wyłącznie jako opisu materiału, a nie jako produktu do kupienia.
GLAREUM.NET · Aggregate Handbook