7.3 Podjazd z zagęszczonego kruszywa
Warstwa wierzchnia z kruszywa łamanego z frakcją drobną, mocno zagęszczona. Ścieżka lub podjazd, po którym można chodzić i jeździć, bez kostki. Inne nawierzchnie podjazdów porównuje rozdział 7; utrzymanie opisuje 7.9. Ścieżki ogrodowe są w rozdziale 8: mieszanka wiążąca (8.2) i grus granitowy (8.3).
W skrócie
- Trudność
- 2 z 4
- Czas
- 1–2 dni na 30 m²
- Narzędzia
- Szpadel, taczka, grabie, zagęszczarka płytowa lub walec, wąż z końcówką zraszającą, sznurek
- Elementy
-
- 1 Podbudowa
- 2 Warstwa wierzchnia
Czego potrzebujesz na m²
| Materiał | Frakcja | Rodzaj | Ilość |
|---|---|---|---|
| Podbudowa, ścieżka | 0/31,5 mm | Kruszywo łamane z frakcją drobną, 100 mm (3.1) | 230 kg |
| Wierzch, ścieżka | 0/8 mm | Kruszywo łamane z frakcją drobną, 75 mm | 175 kg |
| Podbudowa, podjazd | 0/31,5 mm | Kruszywo łamane z frakcją drobną, 150 mm (3.2) | 345 kg |
| Wierzch, podjazd | 0/16 mm | Kruszywo łamane z frakcją drobną, 100 mm | 230 kg |
Dlaczego z frakcją drobną?
Na ścieżki. Drobne kamienie i dużo frakcji drobnej układają się w gładką, twardą nawierzchnię dla pieszych, rowerów i wózków inwalidzkich. Wytyczne dla szlaków stosują kamień do ok. 10–12 mm.
Na podjazdy. Frakcja drobna wiąże kamienie, więc koła ich nie rozpychają. Wytyczne drogowe wymagają, żeby całość przechodziła przez sito 25 mm, przy 8–15 % frakcji drobnej, więcej niż potrzebuje podbudowa.
Krok po kroku
-
1
Wykonaj podbudowę od razu ze spadkiem.
Na ścieżkę postępuj jak w 3.1 (100 mm), na podjazd jak w 3.2 (150 mm). Nadaj jej profil dwuspadowy lub spadek poprzeczny 2–4 %, żeby nawierzchnia odprowadzała wodę.

Zagęszczanie podbudowy Ilustracja -
2
Sprawdź, czy kruszywo na wierzch jest wilgotne.
Garść ściśnięta w dłoni powinna się trzymać, a woda nie powinna z niej wyciekać. Suche kruszywo zrosz drobną mgiełką i przerzuć.
Ściśnięta garść -
3
Rozsyp warstwę o ok. jedną trzecią grubszą niż gotowa.
Po zagęszczeniu siada o 20–30 %. Na 75 mm gotowej warstwy rozsyp ok. 100 mm luzem.
Grabienie do poziomu sznurka -
4
Zagęszczaj, aż nawierzchnia będzie twarda i zwarta.
Użyj zagęszczarki płytowej lub walca, zachowując ten sam profil lub spadek co podbudowa. Warstwy grubsze niż 100 mm układaj w dwóch warstwach.
Gotowa, wypukła nawierzchnia -
5
Dbaj o kształt nawierzchni.
Zgrabiaj z powrotem luźne kamienie, koleiny i dziury zasypuj tym samym kruszywem i ponownie zagęszczaj. Zachowaj trochę kruszywa z tej samej dostawy.
Zasypywanie koleiny
Dane techniczne
| Element | Frakcja | Grubość | Jak |
|---|---|---|---|
| 1 Podbudowa | 0/31,5 mm | 100–150 mm | Jak w 3.1 dla ścieżek, 3.2 dla podjazdów. |
| 2 Wierzch, ścieżka | 0/8 mm | 75–100 mm | Łamane, 6–20 % frakcji drobnej. Spadek poprzeczny ok. 2 %. |
| 2 Wierzch, podjazd | 0/16 mm | co najmniej 75 mm | Łamane, 8–15 % frakcji drobnej. Profil dwuspadowy ok. 4 %. |
Frakcja drobna
Warstwa wierzchnia potrzebuje więcej frakcji drobnej niż podbudowa, bo to ona jest spoiwem. Wytyczne drogowe wymagają 8–15 % przechodzącego przez sito 0,075 mm, przy niewielkiej plastyczności (PI 4–9). Wytyczne dla szlaków podają 6–15 % i 12–20 %. Mieszanka na podbudowę dopuszcza najwyżej 9 %. Przy zbyt dużej ilości frakcji drobnej nawierzchnia po deszczu zamienia się w błoto.
Grubość
Wytyczne drogowe wymagają co najmniej 75 mm żwiru w warstwie wierzchniej; jeden poradnik drogowy podaje 75–100 mm. Wytyczne dla szlaków podają ok. 75 mm po zagęszczeniu (100 mm luzem) oraz 100–125 mm.
Wilgotność
Zagęszczaj przy wilgotności optymalnej. Wytyczne dla szlaków podają ok. 4–5 %. Zbyt suche się nie wiąże, zbyt mokre mięknie.
Spadki
Ścieżki: profil dwuspadowy lub spadek poprzeczny ok. 2 %, albo 3–4 % tam, gdzie dostęp dla wózków nie ma znaczenia. Podjazdy: profil dwuspadowy ok. 4 %.
Źródła
- Gravel roads guidance (Skorseth, Western Transportation Institute): żwir w warstwie wierzchniej co najmniej 75 mm, całość przechodzi przez sito 25 mm, 8–15 % frakcji drobnej przechodzącej przez sito 0,075 mm, wskaźnik plastyczności 4–9; profil dwuspadowy ok. 4 %
- Maine DOT local roads guidance: 75–100 mm żwiru w warstwie wierzchniej z 7–12 % frakcji drobnej; frakcja drobna utrzymuje nawierzchnię zagęszczoną, jej nadmiar zamienia ją w błoto
- Building crusher fines trails (L. Bachensky, USDA Forest Service, via American Trails): kruszywo łamane 0/9,5 mm z 6–15 % frakcji drobnej, 100–125 mm po zagęszczeniu, 20–30 % naddatku na zagęszczenie; wilgotność 4–5 %; profil dwuspadowy lub spadek poprzeczny 2 %; nachylenie poniżej 5 %, gdzie to możliwe, nigdy powyżej 8 %
- Penn State Center for Dirt and Gravel Roads, trail surface aggregate bulletin: 0/12,5 mm z 12–20 % frakcji drobnej; co najmniej 100 mm luzem, ok. 75 mm po zagęszczeniu; zagęszczane przy wilgotności optymalnej; spadek poprzeczny 3–4 %, nadany także podbudowie
- Specification for Highway Works, Series 800 (Nov 2021): unbound mixtures to EN 13285: mieszanka 0/31,5 Type 1 przechodzi w 75–99 % przez sito 31,5 mm, 43–81 % przez 16 mm, 12–53 % przez 4 mm i najwyżej 9 % przez 0,063 mm (tabela 8/6a); frakcja drobna nieplastyczna (punkt 803.4); właściwości kruszywa wg EN 13242 (punkt 801.4)
- FHWA-RD-97-148, Granular base: kruszywa naturalne ważą po wbudowaniu ok. 2,0–2,3 t/m³
- Wisconsin DOT / Wisconsin Highway Research Program, Weight-volume relationships and conversion factors for soils and aggregates (2023): zagęszczona podbudowa o ciągłym uziarnieniu 1,80–1,86 tony na jard sześcienny (ok. 2,1–2,2 t/m³); po rozluźnieniu jej objętość rośnie o 36–47 %
- Penn State University, CE 584 concrete course notes: aggregates: kruszywo do betonu zwykłego waży 1 520–1 680 kg/m³
- NPTEL (Indian Institutes of Technology), soil mechanics worked examples: suchy piasek ok. 1 600 kg/m³
- EN 13285 Unbound mixtures: specifications. Mieszanki oznacza się 0/D, np. 0/31,5
- EN 13242 Aggregates for unbound and hydraulically bound materials
- EN 13286-2 Laboratory test for density and water content, Proctor compaction (zakres normy)
Ilości: zagęszczona podbudowa i żwir przy ok. 2,3 t na m³, górnej wartości z zakresu 2,0–2,3 t/m³, który FHWA podaje dla kruszywa naturalnego po wbudowaniu, więc ilości są raczej zawyżone (badanie Wisconsin DOT zmierzyło ok. 2,1–2,2 t/m³ dla zagęszczonej podbudowy o ciągłym uziarnieniu); piasek na podsypkę ok. 1,6 t/m³ (notatki Penn State; NPTEL). Bez zapasu na straty; zamów trochę więcej. Wytyczne dla szlaków stosują 0/9,5 i 0/12,5 mm; 0/8 mm to najbliższa popularna frakcja.
GLAREUM.NET · Aggregate Handbook