GLAREUM.NET›Rozdział 3›Podbudowy i nawierzchnie

3.2 Podbudowa pod podjazdy

Zagęszczone kruszywo pod podjazdem lub miejscem parkingowym z kostki, po którym jeżdżą samochody osobowe i małe dostawcze. O planowaniu podjazdu i wyborze nawierzchni zob. rozdział 7.

Przekrój podjazdu: kostka z fugami z piasku na podsypce piaskowej, na zagęszczonej podbudowie z kruszywa łamanego, na gruncie. Krawężnik w betonie trzyma krawędź. 4 Piasek do fug suchy piasek 0/2 mm 3 Kostka brukowa 65 mm lub grubsza 2 Podsypka 25–30 mm · piasek 0/4 mm 1 Podbudowa 150–225 mm · 0/31,5 mm Grunt rodzimy
Przekrój. Warstwy są ponumerowane od dołu do góry, w kolejności układania. Krawężnik po lewej to opornik krawędziowy, który nie pozwala kostce się rozjechać.

W skrócie

Trudność
3 z 4
Czas
2–3 dni na 30 m²
Narzędzia
Szpadel lub minikoparka, taczka, grabie, zagęszczarka płytowa z gumową matą, sznurek murarski, łata 3 m, prowadnice i łata do ściągania
Warstwy
  1. 1  Podbudowa
  2. 2  Podsypka
  3. 3  Kostka brukowa
  4. 4  Piasek do fug

Czego potrzebujesz na m², podbudowa 150 mm

MateriałFrakcjaRodzajIlość
Podbudowa 0/31,5 mm Łamane, z frakcjami drobnymi, o ciągłym uziarnieniu 345 kg
lub 0/63 mm Tylko jako dolna warstwa, z 0/31,5 na wierzchu
Piasek na podsypkę 0/4 mm Płukany, ostry (zob. 3.3) 50 kg
Piasek do fug 0/2 mm Suchy, drobny (zob. 3.4) 4,5 kg
Kostka brukowa – Kostka betonowa, 65 mm lub grubsza 1 m² + docinki
Obramowanie – Krawężnik osadzony w betonie lub obrzeże mocowane szpilkami Cała krawędź

Dlaczego 0/31,5?

0/31,5 mm

Ziarna każdej wielkości, od pyłu do 31,5 mm. Drobne ziarna wypełniają przestrzenie między grubymi, więc zagęszczona warstwa jest szczelna i się nie przesuwa.

0/63 mm

Grubsze i trudniej je wyprofilować dokładnie na poziom. Stosuj tylko jako dolną warstwę grubej podbudowy, z 0/31,5 na wierzchu.

Krok po kroku

  1. 1

    Wykop na głębokość około 250 mm poniżej gotowej nawierzchni.

    Usuń ziemię urodzajną i korzenie aż do zwartego gruntu. Na tej głębokości zmieści się 150 mm podbudowy, 30 mm podsypki i kostka 65 mm. Dnu wykopu nadaj ten sam spadek co gotowej nawierzchni, około 2 % w poprzek, żeby woda spływała.

    Sznurek ustawiony ze spadkiem
  2. 2

    Osadź obramowanie.

    Każda krawędź musi je mieć, inaczej kostka rozjeżdża się na boki. Krawężnik w betonie osadza się przed podbudową. Obrzeże mocowane szpilkami kładzie się na gotowej podbudowie, a szpilki wbija się w dobrej odległości od krawędzi podbudowy, żeby trzymały.

    Krawężnik osadzony w betonie
  3. 3

    Rozkładaj kruszywo łamane 0/31,5 mm warstwami do 100 mm i zagęszczaj każdą z nich.

    Rozkładaj je wilgotne, nie suche i nie mokre. Przejeżdżaj zagęszczarką płytową po każdej warstwie, aż przestanie osiadać, potem dodaj następną. Podbudowa 150 mm to dwie warstwy.

    Zagęszczanie pierwszej warstwy
    Zagęszczanie pierwszej warstwy Ilustracja
  4. 4

    Sprawdź powierzchnię łatą 3 m.

    Odchyłka nie powinna przekraczać 10 mm. Zagłębienia wypełnij materiałem podbudowy i zagęść ponownie. Nigdy nie wypełniaj ich piaskiem z podsypki.

    Łata na podbudowie
    Łata na podbudowie Ilustracja
  5. 5

    Ściągnij piasek podsypki i ułóż kostkę.

    Zob. 3.3. Między kostkami zostaw fugi 2–5 mm.

    Układanie kostki od strony gotowej nawierzchni
  6. 6

    Wypełnij fugi i zawibruj.

    Zob. 3.4. Wmieć suchy piasek 0/2 mm i przejeżdżaj zagęszczarką z gumową matą, aż fugi będą pełne.

    Zagęszczarka z gumową matą na kostce
Dane techniczne
WarstwaFrakcjaGrubośćJak
1 Podbudowa0/31,5 mm150–225 mmWarstwy do 100 mm. Zagęszczarka płytowa, aż przestanie osiadać. Co najmniej 98 % gęstości laboratoryjnej.
2 Podsypka0/4 mm25–30 mm luzemŚciągana łatą po prowadnicach, bez zagęszczania przed układaniem. Zob. 3.3.
3 Kostka brukowa–65 mm lub więcejFugi 2–5 mm. Wibrowana z gumową matą.
4 Piasek do fug0/2 mmNa całą głębokośćWmiatany na sucho i wibrowany do pełna. Zob. 3.4.

Jaka grubość?

Wytyczne rządu Wielkiej Brytanii dla podjazdu podają około 150 mm zagęszczonej podbudowy. Specyfikacja jednej z rad gmin dla wjazdów z kostki obsługujących jeden lub dwa domy przyjmuje 225 mm. Na zwartym, suchym gruncie daj 150 mm, na miękkim, mokrym lub gliniastym 225 mm. Ruch cięższy niż samochody osobowe i małe dostawcze wymaga projektu inżyniera.

Uziarnienie

Dobra podbudowa ma trochę ziaren każdej wielkości, od pyłu do największej frakcji. Brytyjska specyfikacja drogowa dla standardowej podbudowy (Type 1) wymaga, by 75–99 % przechodziło przez sito 31,5 mm, 43–81 % przez 16 mm, 12–53 % przez 4 mm, a najwyżej 9 % pyłów przez 0,063 mm. Pyły muszą być nieplastyczne, czyli nie mogą być gliną.

Zagęszczanie

Specyfikacja drogowa dopuszcza zagęszczane warstwy najwyżej 100 mm bez ciężkich walców wibracyjnych, przy wilgotności kruszywa w granicach 2 % od optymalnej. Rysunek miejskiego chodnika wymaga, by kruszywo łamane pod kostką osiągnęło 98 % standardowej maksymalnej gęstości objętościowej szkieletu, wyznaczonej laboratoryjną metodą Proctora (EN 13286-2 lub ASTM D698).

Spadki

Nadaj gotowej nawierzchni spadek poprzeczny około 2 %; poradnik uniwersyteckiej służby doradczej podaje 1 in na 4 ft. Wykonaj go w podbudowie, a nie w podsypce, żeby podsypka miała wszędzie tę samą grubość.

Zimny klimat

Tam, gdzie grunt przemarza, pod podbudową może być potrzebna warstwa mrozoochronna. Zob. 2.4.

Źródła

  1. UFGS 32 14 13.13, Interlocking precast concrete unit paving (US Department of Defense unified facilities guide specification, 2019): podbudowa o ciągłym uziarnieniu, z odchyłką do 10 mm pod łatą 3 m; piasek podsypki ściągnięty do średniej grubości 25 mm w stanie niezagęszczonym, pozostawiony niezagęszczony i nie deptany, nigdy nie używany do wyrównywania zagłębień w podbudowie; piasek podsypki wg ASTM C33, najwyżej 1 % przechodzi przez sito 0,075 mm; piasek do fug wg ASTM C144, najwyżej 5 % przechodzi przez sito 0,075 mm; fugi 2–5 mm; szczeliny przy krawędziach najwyżej 6 mm; co najmniej trzy przejścia zagęszczarki; bez osadzania ani fugowania w odległości 1,5 m od nieobramowanej krawędzi; piasek do fug wmiatany i wibrowany, aż nie wchodzi więcej; gotowa nawierzchnia równo z obrzeżami i odpływami lub do 6 mm powyżej
  2. Oregon State University Extension, 10-step guide to installing pavers: podbudowa 4–6 in (100–150 mm) z kruszywa łamanego „3/4-minus”, zagęszczana warstwami; piasek podsypki ściągnięty do 1 in (25 mm); spadek 1 in na 4 ft (około 2 %)
  3. City of Sydney standard drawing 2.4.3, footways: brick paving (2022): 150 mm kruszywa łamanego (DGB20) zagęszczonego do 98 % standardowej maksymalnej gęstości objętościowej szkieletu, pod 30 mm podsypki piaskowej
  4. Bedford Borough Council, Appendix 11/1 Kerbs, footways and paved areas: wjazdy z kostki dla lekkich pojazdów, obsługujące do dwóch domów: kostka 65 mm na 30 mm piasku 0/4 mm na 225 mm podbudowy Type 1; warstwa piasku co najmniej 25 mm; fugi wypełnione piaskiem 0/2 mm
  5. UK government (DCLG), Guidance on the permeable surfacing of front gardens: około 150 mm podbudowy, zagęszczonej przed ułożeniem nawierzchni; 200–250 mm na całą konstrukcję podjazdu
  6. UK Specification for Highway Works, Series 800, road pavements: unbound and bound mixtures (November 2021): podbudowa Type 1 przechodzi w 100 % przez sito 63 mm, 75–99 % przez 31,5 mm, 43–81 % przez 16 mm, 23–66 % przez 8 mm, 12–53 % przez 4 mm i 0–9 % przez 0,063 mm; część przechodząca przez sito 0,425 mm musi być nieplastyczna
  7. Ohio DOT specification 304, aggregate base: zagęszczane warstwy najwyżej 100 mm, chyba że używa się ciężkich walców wibracyjnych; wilgotność przy zagęszczaniu w granicach 2 % od optymalnej
  8. FHWA-RD-97-148, Granular base: kruszywa naturalne ważą po wbudowaniu około 2,0–2,3 t/m³
  9. Wisconsin DOT / Wisconsin Highway Research Program, Weight-volume relationships and conversion factors for soils and aggregates (2023): zagęszczona podbudowa o ciągłym uziarnieniu 1,80–1,86 tony na jard sześcienny (około 2,1–2,2 t/m³); po przejściu ze stanu zagęszczonego do luźnego zwiększa objętość o 36–47 %
  10. Penn State University, CE 584 concrete course notes: aggregates: kruszywo do zwykłego betonu waży 1 520–1 680 kg/m³
  11. NPTEL (Indian Institutes of Technology), soil mechanics worked examples: suchy piasek około 1 600 kg/m³
  12. EN 13285 Unbound mixtures: specifications. Mieszanki oznacza się 0/D, na przykład 0/31,5
  13. EN 13242 Aggregates for unbound and hydraulically bound materials
  14. EN 13286-2 Laboratory test for density and water content, Proctor compaction (zakres)
  15. EN 1338 Concrete paving blocks (zakres)
  16. ASTM D698 Standard Proctor test

Ilości: zagęszczona podbudowa i żwir przy około 2,3 t na m³, czyli górnej wartości z zakresu 2,0–2,3 t/m³, który FHWA podaje dla wbudowanego kruszywa naturalnego, więc ilości są liczone z zapasem (badanie Wisconsin DOT zmierzyło około 2,1–2,2 t/m³ dla zagęszczonej podbudowy o ciągłym uziarnieniu); piasek podsypki przy około 1,6 t/m³ (materiały Penn State; NPTEL). Strat nie wliczono; zamów trochę więcej. Piasek do fug wyliczono z objętości fug: kostka 200 × 100 × 65 mm z fugami 3 mm.

GLAREUM.NET · Aggregate Handbook